Η υπουργός Εξωτερικών Anita Orbán ανακοίνωσε ότι η Βουδαπέστη προετοιμάζεται για πλήρη απεξάρτηση από τα ρωσικά ενεργειακά προϊόντα έως το 2027, σε μια εξέλιξη που θα μπορούσε να αλλάξει τις ισορροπίες στις σχέσεις Ρωσίας και Ευρωπαϊκής Ένωσης
Για χρόνια, όταν στις Βρυξέλλες άνοιγε η συζήτηση για κυρώσεις, ενεργειακά εμπάργκο ή περιορισμό των σχέσεων με τη Μόσχα, ένα όνομα εμφανιζόταν σχεδόν πάντα στο επίκεντρο: Viktor Orbán.
Ο Ούγγρος πρώην πρωθυπουργός είχε οικοδομήσει τη φήμη του πολιτικού που αντιστεκόταν συστηματικά στις ευρωπαϊκές πιέσεις για πλήρη ενεργειακή αποκοπή από τη Ρωσία.
Γι' αυτό κι οι δηλώσεις της υπουργού Εξωτερικών της Ουγγαρίας, Anita Orbán, προκάλεσαν αίσθηση.
Σύμφωνα με όσα δήλωσε στην ουγγρική εφημερίδα «Telex», η Βουδαπέστη σχεδιάζει να τερματίσει την εξάρτησή της από το ρωσικό φυσικό αέριο και το ρωσικό πετρέλαιο, ακολουθώντας το χρονοδιάγραμμα που έχει θέσει η Ευρωπαϊκή Ένωση για το φθινόπωρο του 2027.
Και μόνο αυτή η παραδοχή αρκεί για να προκαλέσει συζητήσεις σε ολόκληρη την Ευρώπη.
Από τον «αντάρτη των Βρυξελλών» στη σταδιακή προσαρμογή
Η Ουγγαρία ήταν για χρόνια η χώρα που μπλόκαρε ή μετρίαζε ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες κατά της Ρωσίας στον ενεργειακό τομέα.
Το επιχείρημα της Βουδαπέστης ήταν πάντοτε ότι η γεωγραφική της θέση κι η δομή της οικονομίας της δεν επέτρεπαν μια γρήγορη απεξάρτηση από τις ρωσικές προμήθειες.
Αυτή η θέση δε φαίνεται να εγκαταλείπεται πλήρως.
Απλώς, για πρώτη φορά η ουγγρική κυβέρνηση μιλά ανοιχτά για συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα αποχώρησης από το ρωσικό ενεργειακό μοντέλο.
Η διαφορά είναι αρκετά ουσιαστική.
Η πίεση των κυρώσεων
Σημαντικό ρόλο παίζουν κι οι αμερικανικές κυρώσεις.
Η Anita Orbán υπενθύμισε ότι στις 21 Νοεμβρίου λήγει η προσωρινή εξαίρεση που επέτρεπε τη συνέχιση συναλλαγών με τις ρωσικές εταιρείες «Lukoil» και «Rosneft».
Αυτό σημαίνει ότι η Βουδαπέστη καλείται να επιταχύνει την αναζήτηση εναλλακτικών λύσεων.
Η ουγγρική «MOL» εξετάζει ήδη νέες διαδρομές προμήθειας μέσω του κροατικού συστήματος JANAF, ενώ οι συζητήσεις με περιφερειακούς προμηθευτές κι εταιρείες υγροποιημένου φυσικού αερίου έχουν ενταθεί.
Με άλλα λόγια, αυτό που μέχρι χθες εμφανιζόταν ως θεωρητικό σχέδιο μετατρέπεται σταδιακά σε πρακτική ανάγκη.
Τι σημαίνει αυτό για τη Ρωσία
Για τη Μόσχα, η σημασία της είδησης δε βρίσκεται στους όγκους φυσικού αερίου.
Βρίσκεται στο συμβολισμό. Η Ουγγαρία υπήρξε επί χρόνια ίσως ο πιο αξιόπιστος ευρωπαϊκός συνομιλητής της Ρωσίας μέσα στους θεσμούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ακόμη και στις περιόδους της μεγαλύτερης έντασης μεταξύ Βρυξελλών και Μόσχας, η Βουδαπέστη διατηρούσε ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας και συνέχιζε να υποστηρίζει μια πιο πραγματιστική προσέγγιση στο ενεργειακό ζήτημα.
Γι' αυτό και μια σταδιακή ουγγρική απεξάρτηση από τη ρωσική ενέργεια έχει βαρύτητα πολύ μεγαλύτερη από την οικονομική της διάσταση.
Αγγίζει το συμβολικό, πολιτικό και γεωπολιτικό επίπεδο.
Οι ημερομηνίες που αξίζει να κρατήσει κανείς
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι τόσο η Anita Orbán όσο κι ο υπουργός Οικονομίας κι Ενέργειας της χώρας, István Kapitány, αναφέρονται ουσιαστικά στο ίδιο χρονικό ορίζοντα.
Το 2027 εμφανίζεται πλέον ως το έτος-στόχος.
Μέχρι τότε η Ουγγαρία φιλοδοξεί να έχει διαμορφώσει επαρκείς εναλλακτικές διαδρομές προμήθειας και να έχει μειώσει δραστικά την ανάγκη προσφυγής στις ρωσικές πηγές.
Το αν αυτό θα επιτευχθεί παραμένει ανοιχτό ζήτημα.
Άλλωστε, οι ενεργειακές αγορές αλλάζουν συνεχώς κι η ευρωπαϊκή εμπειρία των τελευταίων ετών έδειξε ότι οι προβλέψεις σπάνια επιβεβαιώνονται απόλυτα.
Ωστόσο, η πολιτική κατεύθυνση που περιέγραψε η ουγγρική κυβέρνηση είναι πλέον ξεκάθαρη.
Εάν η Βουδαπέστη φτάσει πράγματι στο 2027 χωρίς ρωσικό φυσικό αέριο και πετρέλαιο, η εξέλιξη θα υπερβαίνει κατά πολύ τα όρια μιας ενεργειακής προσαρμογής.
Θα σηματοδοτεί την εγκατάλειψη μιας πολιτικής γραμμής που για περισσότερο από μία δεκαετία ταυτίστηκε με το όνομα του Viktor Orbán και με την αντίληψη ότι η Ουγγαρία μπορούσε να διατηρεί μια ιδιαίτερη σχέση με τη Μόσχα ακόμη και όταν η υπόλοιπη Ευρωπαϊκή Ένωση κινούνταν προς την αντίθετη κατεύθυνση.
Για τη Ρωσία, το διακύβευμα δε θα είναι μόνο η απώλεια ενός ακόμη αγοραστή ενεργειακών προϊόντων.
Θα είναι η απώλεια του κράτους-μέλους που για χρόνια λειτουργούσε ως η σημαντικότερη γέφυρα επικοινωνίας της με το ευρωπαϊκό πολιτικό και ενεργειακό σύστημα.
Κι αυτό είναι κάτι που ούτε στη Μόσχα ούτε στις Βρυξέλλες πρόκειται να περάσει απαρατήρητο.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών